अध्यात्म : देवघरात शंख कोणत्या दिशेला ठेवावा? उजवा आणि डावा शंख यातील फरक, पूजेची योग्य पद्धत आणि चुका - टॉप न्यूज मराठी

अध्यात्म : हिंदू धर्मात शंखाला खूप पवित्र मानले जाते. समुद्रमंथनातून निघालेल्या 14 रत्नांपैकी एक शंख आहे आणि तो भगवान विष्णूंना अतिशय प्रिय आहे. विष्णूंच्या हातात नेहमी शंख असतो, त्याला पांचजन्य शंख म्हणतात. म्हणून घरी शंख ठेवणे म्हणजे लक्ष्मी आणि विष्णू दोघांची कृपा असते असे मानले जाते. पण अनेकांच्या मनात प्रश्न असतो की देवघरात शंख ठेवावा की नाही आणि ठेवला तर कोणत्या दिशेला?

शंखाचे मुख्य दोन प्रकार कोणते?

बाजारात गेल्यावर दोन प्रकारचे शंख मिळतात.

1. डाव्या हाताचा शंख म्हणजे वामावर्ती शंख - हा सहज मिळतो, किंमत कमी असते. त्याचे तोंड डाव्या बाजूला उघडते. हा वाजवण्यासाठी आणि पाणी शिंपडण्यासाठी वापरतात. घरात रोजच्या पूजेसाठी हाच शंख ठेवावा.

2. उजव्या हाताचा शंख म्हणजे दक्षिणावर्ती शंख - हा खूप दुर्मिळ असतो. त्याचे तोंड उजव्या बाजूला उघडते. हा वाजवता येत नाही. हा फक्त पूजेसाठी ठेवतात. याला लक्ष्मीचा शंख असेही म्हणतात. हा असेल तर तो देवघरात ठेवणे अतिशय शुभ मानले जाते, पण तो खरा असणे गरजेचे आहे.

देवघरात शंख कोणत्या दिशेला ठेवावा?

वास्तुशास्त्रानुसार देवघरात शंख ठेवण्याची योग्य दिशा ईशान्य कोपरा म्हणजे उत्तर-पूर्व दिशा आहे. देवघर जर पूर्वेकडे तोंड करून असेल तर शंख देवाच्या उजव्या बाजूला ठेवावा. कधीही शंख देवाच्या समोर अगदी मधोमध ठेवू नये.

दुसरी महत्वाची गोष्ट म्हणजे शंख कधीही जमिनीवर किंवा थेट देवघराच्या फरशीवर ठेवू नये. त्याखाली एक छोटे पिवळे किंवा लाल कापड किंवा छोटीशी चौरंगी ठेवावी. शंखाचे तोंड वरच्या बाजूला असावे, खाली झोपवू नये.

शंखाची पूजा कशी करावी?

रोज सकाळी शंखात स्वच्छ पाणी भरून ठेवा आणि दुसऱ्या दिवशी सकाळी ते पाणी तुळशीला किंवा घरातील झाडांना घाला. शंखातील पाणी कधीही पायाखाली जाईल अशा ठिकाणी टाकू नये. शंखातील पाणी शिंपडल्याने घरातील नकारात्मक ऊर्जा निघून जाते असे मानले जाते.

आठवड्यातून एकदा शंखाला गायीच्या कच्च्या दुधाने आणि गंगाजलने स्वच्छ धुवा. त्यावर हळद कुंकू लावू नये, फक्त चंदनाचा टिळा लावावा.

शंख वाजवावा की नाही?

घरात फक्त वामावर्ती म्हणजे डाव्या हाताचा शंखच वाजवावा. सकाळ संध्याकाळ पूजा झाल्यावर एकदा किंवा तीनदा शंख वाजवल्याने घरातील हवा शुद्ध होते आणि लक्ष्मी स्थिर राहते असे मानले जाते. दक्षिणावर्ती शंख कधीही वाजवू नये.

कोणत्या चुका टाळाव्या?

1. देवघरात दोन शंख कधीही एकत्र ठेवू नयेत. एकच शंख ठेवा. जर दक्षिणावर्ती आणि वामावर्ती दोन्ही असतील तर त्यांच्यामध्ये थोडी जागा ठेवा.

2. शंकराच्या पिंडीवर कधीही शंखाचे पाणी घालू नये. शंकराने शंखचूड राक्षसाचा वध केला होता म्हणून शंकराला शंख वर्ज्य मानला जातो.

3. फुटलेला, तडकलेला किंवा काळा पडलेला शंख देवघरात ठेवू नये. तो ताबडतोब विसर्जित करावा.

4. शंख देवघरात ठेवून त्याची पूजा करत नसाल, फक्त शो म्हणून ठेवला असेल तर त्याचा काही उपयोग नाही. रोज त्यात पाणी भरणे गरजेचे आहे.

शंख ठेवल्याने काय लाभ होतो असे मानले जाते?

धार्मिक मान्यतेनुसार शंख वाजल्याने ओमचा नाद होतो, ज्यामुळे मन शांत होते. शंखातील पाण्यात कॅल्शियम आणि इतर खनिजे असतात जी आरोग्यासाठी चांगली मानली जातात. घरात शंख असल्याने वास्तुदोष कमी होतो आणि पैशाची आवक वाढते अशी श्रद्धा आहे.

लक्षात ठेवा, शंख ही फक्त वस्तू नाही तर श्रद्धा आहे. तुम्ही कोणत्याही दुकानातून शंख आणण्यापेक्षा तो खरा आहे का, त्यातून आवाज येतो का हे पाहूनच आणा. आणि एकदा आणल्यावर त्याची रोज मनापासून काळजी घ्या.