व्यक्तीविशेष : अहिल्यानगरच्या राजकारणातील आणि कृषी क्षेत्रातील एक मोठे नाव म्हणजे भानुदास एकनाथ कोतकर. त्यांचे नुकतेच निधन झाले असून त्यांच्या जाण्याने शहरासह जिल्ह्यातील राजकीय आणि कृषी क्षेत्रातून हळहळ व्यक्त होत आहे.
जन्म आणि सुरुवातीचे जीवन -
भानुदास कोतकर यांचा जन्म केडगाव, अहिल्यानगर येथील एका शेतकरी कुटुंबात झाला. वडिलांचे नाव एकनाथ कोतकर. लहानपणापासूनच त्यांचा कल सामाजिक कामाकडे होता. त्यांचे प्राथमिक शिक्षण केडगावातच झाले. शेती आणि बाजारपेठेचा जवळून अनुभव असल्याने त्यांना शेतकऱ्यांच्या अडचणी समजल्या आणि त्यातूनच त्यांनी राजकारणात येण्याचा निर्णय घेतला.
फॅमिली बॅकग्राउंड -
कोतकर कुटुंब हे केडगाव आणि अहिल्यानगरच्या राजकारणात गेल्या तीन दशकांपासून सक्रिय आहे. भानुदास कोतकर हे संदीप उद्योग समूहाचे संस्थापक होते. त्यांचे सुपुत्र संदीप कोतकर हे अहिल्यानगर महानगरपालिकेचे माजी महापौर आहेत. त्यांच्या दोन मुलांची नावे अमोल आणि सचिन अशी आहेत. त्यांच्या सुना सुवर्णा कोतकर या देखील महापौर राहिल्या आहेत. त्यांची एक मुलगी दिवंगत आमदार शिवाजीराव कर्डिले यांच्या घरात तर दुसरी मुलगी दिवंगत आमदार अरुणकाका जगताप यांच्या घरात दिली आहे, त्यामुळे कर्डिले, जगताप आणि कोतकर ही तीन कुटुंबे अहिल्यानगरच्या राजकारणात एकमेकांशी व्याही संबंधाने जोडलेली मानली जातात. पत्नी सुरेखा भानुदास कोतकर या देखील सामाजिक कामात सक्रिय असतात.
राजकीय कारकीर्द -
भानुदास कोतकर यांनी आपल्या राजकीय कारकिर्दीची सुरुवात ग्रामपातळीपासून केली. त्यांनी नगर पंचायत समितीचे सभापती म्हणून काम केले. त्यानंतर त्यांनी कृषी उत्पन्न बाजार समितीचे सभापती म्हणून महत्त्वाची जबाबदारी सांभाळली. त्यांच्या काळात बाजार समितीच्या नूतनीकरणाचे आणि विकासाचे काम झाले. त्यांनी मुंबई कृषी उत्पन्न बाजार समितीचे संचालक म्हणूनही काम पाहिले. त्यानंतर नगर तालुका काँग्रेसचे अध्यक्ष आणि नंतर जिल्हा शहर काँग्रेसचे अध्यक्ष म्हणून त्यांनी काँग्रेस पक्षाचे संघटन वाढवले. त्यावेळी ते अहिल्यानगरचे काँग्रेसचे शहर जिल्हाध्यक्ष होते.
बाजार समितीच्या विकासात त्यांचे योगदान खूप मोठे मानले जाते. शेतकऱ्यांना कृषी मालाच्या विक्रीसाठी अधिक चांगल्या सुविधा उपलब्ध व्हाव्यात म्हणून त्यांनी प्रयत्न केले. त्यांच्या पुढाकारातून नगर तालुक्यातील नेप्ती उपबाजार समितीची निर्मिती झाली. तसेच चिचोंडी पाटील येथेही उपबाजार समितीसाठी जागा घेऊन ठेवण्यात आली होती. आज नेप्ती उपबाजार समितीला त्यांचे नाव देण्यात आले आहे, जरी यावरून काही कायदेशीर वाद झाले तरी शेतकऱ्यांमध्ये त्यांचे नाव आदराने घेतले जाते.
उद्योग आणि सामाजिक कार्य -
राजकारणासोबतच त्यांनी उद्योग क्षेत्रातही आपला ठसा उमटवला. संदीप उद्योग समूहाच्या माध्यमातून त्यांनी दूध व्यवसाय आणि कृषी आधारित उद्योग सुरू केले. त्यांनी भाग्योदय विद्यालयासारख्या शिक्षण संस्थांना मदत केली आहे. शिक्षक दिनानिमित्त ते नेहमी शिक्षकांचा सन्मान करत असत. विद्यार्थ्यांच्या उज्ज्वल भविष्यासाठी शिक्षकांची भूमिका महत्त्वाची आहे असे ते नेहमी सांगत.
गेल्या वर्षीच्या निवडणुकीच्या काळातही ते सक्रिय होते. प्रभाग क्रमांक 16 मधील केडगाव स्वाभिमानी अपक्ष पॅनलच्या प्रचारासाठी त्यांनी झंझावती दौरा केला होता. महापालिका निवडणुकीतून त्यांनी नंतर माघार घेतली होती, पण केडगावच्या राजकारणात त्यांचा शब्द आजही अंतिम मानला जातो.
निधन आणि वारसा -
ज्येष्ठ नेते भानुदास एकनाथ कोतकर यांचे निधन झाल्याने जिल्ह्याच्या राजकीय आणि कृषी क्षेत्रातील एका ज्येष्ठ व्यक्तिमत्त्वाची कारकीर्द संपुष्टात आली आहे. त्यांच्या पश्चात पत्नी, तीन मुले, सुना, नातवंडे आणि मोठा राजकीय परिवार आहे. केडगावच्या मातीतला हा नेता नेहमी शेतकऱ्यांच्या आणि सर्वसामान्य कार्यकर्त्यांच्या मदतीला धावून जात असे, म्हणूनच आजही केडगावकर त्यांना आपला नेता मानतात.