पुणे : सर्व शाळांना दिवाळीची सुट्टी जाहीर झाली असताना दहावी आणि बारावीच्या विद्यार्थ्यांसाठी ही सुट्टी म्हणजे अभ्यासाची कसोटी ठरणार आहे. ऑक्टोबर महिना संपताच अनेक माध्यमिक शाळा आणि कनिष्ठ महाविद्यालयांमध्ये पूर्व परीक्षा म्हणजेच प्रिलिम परीक्षा सुरू होणार आहेत. त्यामुळे दिवाळीच्या फराळा सोबतच वह्या पुस्तकांचा अभ्यासही सुरू ठेवावा लागणार आहे.
यंदा महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक व उच्च माध्यमिक मंडळाच्या दहावी आणि बारावीच्या अंतिम परीक्षा फेब्रुवारीच्या तिसऱ्या आठवड्यापासून सुरू होणार असल्याने शाळांनी ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरमध्येच अभ्यासक्रम पूर्ण करण्याचे नियोजन केले आहे. दिवाळी सुट्टी संपताच लगेचच प्रथम प्रिलिम परीक्षा घेतली जाणार आहे. त्यानंतर डिसेंबरमध्ये दुसरी प्रिलिम आणि जानेवारीमध्ये अंतिम सराव परीक्षा होणार आहे. त्यामुळे ऑक्टोबरची सुट्टी ही विद्यार्थ्यांसाठी उजळणीची सुट्टी मानली जात आहे.
पुणे शहरातील अनेक नामांकित शाळा आणि क्लासेसनी विद्यार्थ्यांसाठी दिवाळी सुट्टीचा विशेष अभ्यास आराखडा तयार केला आहे. सकाळी लवकर उठून दोन तास कठीण विषयाचा अभ्यास, दुपारी लेखी सराव आणि संध्याकाळी सोप्या विषयांची उजळणी असे नियोजन करण्याचा सल्ला शिक्षकांकडून दिला जात आहे. केवळ दिवाळीच्या चार मुख्य दिवस वगळता इतर दिवसात नियमित अभ्यास सुरू ठेवावा, जेणेकरून अभ्यासाचा लय तुटणार नाही, असे मत मुख्याध्यापक संघाने व्यक्त केले आहे.
विद्यार्थ्यांमध्येही या काळात मोठा तणाव पाहायला मिळतो. फटाके, नातेवाईकांच्या भेटी आणि सणाचा आनंद घेतानाच मनात प्रिलिमची चिंता असते. त्यामुळे अनेक पालकांनी मुलांसाठी घरीच अभ्यासिका तयार केल्या आहेत. मोबाईल आणि सोशल मीडियापासून दूर राहून किमान सहा ते सात तास अभ्यास करण्याचे ध्येय अनेक विद्यार्थ्यांनी ठेवले आहे. काही क्लासेसनी तर दिवाळी सुट्टीतही सकाळचे विशेष बॅचेस सुरू ठेवल्या आहेत.
शिक्षण तज्ज्ञांच्या मते दिवाळी सुट्टीचा उपयोग केवळ प्रिलिमसाठी नाही तर संपूर्ण वर्षभराच्या अभ्यासाची उजळणी करण्यासाठी करावा. ज्या विषयात विद्यार्थी मागे आहेत त्या विषयावर जास्त लक्ष द्यावे. मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका सोडवाव्यात आणि वेळ लावून पेपर लिहिण्याचा सराव करावा. प्रिलिम परीक्षेचे गुण अंतिम निकालात धरले जात नसले तरी या परीक्षेमुळे विद्यार्थ्याला आपली तयारी किती झाली आहे हे समजते आणि वेळेचे नियोजन कसे करावे याचा अंदाज येतो.
त्यामुळे यंदाची दिवाळी दहावी बारावीच्या विद्यार्थ्यांसाठी फराळाची कमी आणि अभ्यासाची जास्त असणार आहे, असे चित्र सध्या दिसत आहे.