पुणे : सध्या शैक्षणिक वर्षाचा मध्यावधी काळ सुरू आहे आणि ऑक्टोबर महिना शिष्यवृत्तीचे फॉर्म भरण्यासाठी सर्वात महत्त्वाचा मानला जातो. राज्य सरकार आणि केंद्र सरकारच्या विविध विभागांमार्फत देण्यात येणाऱ्या शिष्यवृत्तींसाठी अर्ज करण्याची अंतिम मुदत ३१ ऑक्टोबर आहे. त्यामुळे विद्यार्थी आणि पालकांमध्ये फॉर्म भरण्याची लगबग पाहायला मिळत आहे.
यामध्ये प्रामुख्याने अनुसूचित जाती, अनुसूचित जमाती, विमुक्त जाती भटक्या जमाती आणि विशेष मागास प्रवर्गातील विद्यार्थ्यांसाठी प्री मॅट्रिक आणि पोस्ट मॅट्रिक शिष्यवृत्तीचा समावेश आहे. इयत्ता पाचवी ते दहावीच्या विद्यार्थ्यांसाठी प्री मॅट्रिक शिष्यवृत्ती दिली जाते, तर इयत्ता अकरावीपासून पुढे पदवी, पदव्युत्तर शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी पोस्ट मॅट्रिक शिष्यवृत्ती दिली जाते. याशिवाय अल्पसंख्याक विद्यार्थ्यांसाठी मेरिट कम मीन्स शिष्यवृत्ती आणि खुल्या प्रवर्गातील आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकांसाठी ईबीसी शिष्यवृत्तीचे अर्जही सध्या सुरू आहेत.
समाज कल्याण विभागाकडून मिळालेल्या माहितीनुसार विद्यार्थ्यांनी महाडीबीटी पोर्टलवर जाऊन आपले अर्ज भरायचे आहेत. यासाठी विद्यार्थ्याला प्रथम आधार क्रमांकावरून नोंदणी करावी लागते. त्यानंतर शैक्षणिक माहिती, उत्पन्नाचा तपशील आणि बँक खात्याची माहिती भरावी लागते. अर्ज भरताना विद्यार्थ्यांनी जात प्रमाणपत्र, उत्पन्न प्रमाणपत्र, मागील वर्षाची गुणपत्रिका, आधार कार्ड, बँक पासबुक, रहिवासी प्रमाणपत्र आणि सध्या शिकत असल्याचा दाखला अपलोड करणे गरजेचे आहे. कागदपत्रे स्पष्ट आणि मूळ असावीत, अस्पष्ट कागदपत्रांमुळे अर्ज बाद होण्याची शक्यता असते.
अनेक विद्यार्थ्यांचे अर्ज बँक खाते आधारला लिंक नसल्यामुळे प्रलंबित राहतात. त्यामुळे अर्ज भरण्यापूर्वी बँक खाते आधारशी जोडलेले आहे का आणि डीबीटी सक्रिय आहे का याची खात्री करून घ्यावी, असे आवाहन जिल्हा समाज कल्याण अधिकारी यांनी केले आहे. तसेच उत्पन्न प्रमाणपत्र हे तहसीलदारांचे असावे आणि ते चालू आर्थिक वर्षातील असावे.
दहावी आणि बारावीनंतरच्या व्यावसायिक अभ्यासक्रमांसाठी शिक्षण शुल्क आणि परीक्षा शुल्क परतावा योजनेसाठीही अर्ज सुरू आहेत. अभियांत्रिकी, वैद्यकीय, औषधनिर्माण शास्त्र, व्यवस्थापन या अभ्यासक्रमांच्या विद्यार्थ्यांना याचा मोठा फायदा होतो. विद्यार्थ्यांनी आपले अर्ज महाविद्यालयाच्या माध्यमातून पडताळणी करून घेणे गरजेचे आहे. महाविद्यालयाने अर्ज मंजूर केल्यानंतरच तो समाज कल्याण विभागाकडे जातो.
ऑक्टोबरच्या शेवटी पोर्टलवर लोड वाढण्याची शक्यता असल्याने विद्यार्थ्यांनी शेवटच्या दिवसाची वाट न पाहता लवकरात लवकर अर्ज भरावेत. अर्जात काही चूक झाल्यास तो दुरुस्त करण्याची संधीही दिली जाते. अधिक माहितीसाठी विद्यार्थ्यांनी आपल्या महाविद्यालयाच्या शिष्यवृत्ती विभागाशी किंवा जिल्हा समाज कल्याण कार्यालयाशी संपर्क साधावा, असे आवाहन करण्यात आले आहे.