पर्यटन विशेष : दिवाळीच्या सुट्टीत फिरायला जाण्याचा प्लॅन करताय पण नेमकं जायचं कुठं असा प्रश्न तुम्हाला पडला असेल आणि शहराच्या धकाधकीच्या आयुष्यातून निसर्गाच्या सानिध्यात काहीतरी थ्रिलिंग अनुभव घ्यायचा असेल तर पेंच व्याघ्र प्रकल्प पहायला जाण्याचा प्लॅन तुम्ही नक्कीच करू शकता.लहानपणी आपण सगळ्यांनी जंगल बुक पाहिलं आहे. मोगली, शेरखान, बलू आणि बघीरा यांच्या गोष्टी ऐकून मोठे झालो आहोत. पण तुम्हाला माहिती आहे का मोगलीच्या या गोष्टीची खरी प्रेरणा महाराष्ट्राच्या शेजारी असलेलं पेंचचं जंगल आहे. रुडयार्ड किपलिंग यांनी याच जंगलावरून द जंगल बुक लिहिलं होतं असे म्हटले जाते. हेच पेंच व्याघ्र प्रकल्प महाराष्ट्र आणि मध्यप्रदेशच्या सीमेवर पसरलेलं आहे आणि वाघ पाहण्यासाठी देशातील सर्वात भारी ठिकाणांपैकी एक आहे. दिवाळीच्या सुट्टीत जर तुम्हाला जंगल सफारीचा थरार अनुभवायचा असेल तर पेंच एकदम परफेक्ट आहे.
पुण्यातून पेंचला कसं जायचं, अंतर किती
पुण्यातून पेंच महाराष्ट्र गेट म्हणजे सिल्लारी हे अंतर जवळपास 850 ते 900 किलोमीटर आहे. थेट जाण्यासाठी सर्वात सोपा पर्याय म्हणजे ट्रेन किंवा फ्लाइट.
ट्रेनने जायचं असेल तर पुण्यातून नागपूरला जाणाऱ्या अनेक ट्रेन आहेत. पुणे नागपूर गरीबरथ, पुणे नागपूर एक्सप्रेसने तुम्ही नागपूरला उतरू शकता. प्रवासाला 14 ते 15 तास लागतात. नागपूरहून पेंच फक्त 60 ते 80 किलोमीटर आहे. नागपूर स्टेशन बाहेरून तुम्हाला प्रायव्हेट टॅक्सी किंवा टुरिस्ट जीप मिळते. टॅक्सीने 2 ते 2.5 तासात तुम्ही सिल्लारी गेटला पोहोचता. टॅक्सी भाडे 2500 ते 3500 रुपये पडते.
फ्लाइटने जायचं असेल तर पुण्यातून नागपूरला डायरेक्ट फ्लाइट आहे. फक्त 1 तास 30 मिनिटात तुम्ही नागपूरला पोहोचता. तिथून टॅक्सी करून पेंचला जा. स्वतःची कार असेल तर पुणे अहमदनगर छत्रपती संभाजीनगर नागपूर या मार्गाने तुम्ही जाऊ शकता. रस्ता चांगला आहे पण प्रवास 16 ते 17 तासांचा होतो त्यामुळे मध्ये एक हॉल्ट घ्या.
राहण्याची सुविधा कुठे राहायचं
पेंचला राहण्यासाठी महाराष्ट्र बाजूला दोन मुख्य गेट आहेत. सिल्लारी गेट आणि खुर्सापार गेट. बहुतेक पर्यटक सिल्लारीला राहणं पसंत करतात. बजेटमध्ये राहायचं असेल तर MTDC चं पेंच जंगल रिसॉर्ट बेस्ट आहे. इथे रूम 2500 ते 4000 रुपयात मिळते. अगोदर ऑनलाइन बुकिंग करावी लागते कारण दिवाळीत गर्दी असते. याशिवाय खाजगी जंगल लॉज आणि रिसॉर्ट आहेत. ताडोबा टायगर किंग रिसॉर्ट, पेंच ट्री लॉज, वाइल्ड चॉईस रिसॉर्ट यांचे दर 5000 ते 10000 रुपयांपर्यंत आहेत. यात राहणं, जेवण आणि सफारी पॅकेज मिळतं. कुटुंबासोबत जात असाल तर रिसॉर्ट घेणं सोयीचं पडतं कारण तिथे मुलांसाठी जागा आणि जेवणाची सोय असते.
खाण्याची सुविधा काय आहे
जंगल भागात बाहेर हॉटेल फार नाहीत. त्यामुळे ज्या रिसॉर्टमध्ये राहाल तिथेच जेवणाची सोय होते. बहुतेक रिसॉर्टमध्ये महाराष्ट्रीयन थाळी, व्हेज आणि नॉनव्हेज दोन्ही मिळतं. MTDC मध्ये साधं घरगुती जेवण मिळतं. सकाळी सफारीला जाताना रिसॉर्टवाले चहा नाश्ता पॅक करून देतात. लक्षात ठेवा जंगलात प्लास्टिक नेण्यास बंदी आहे त्यामुळे पाण्याची बॉटल रिसॉर्टमधूनच घ्या.
पेंचमध्ये काय काय पाहायचं, किती वेळ लागतो
पेंचमध्ये मुख्य आकर्षण आहे जीप सफारी. सकाळची सफारी पहाटे 5.30 ते 10 वाजेपर्यंत आणि संध्याकाळची सफारी दुपारी 2.30 ते संध्याकाळी 6 वाजेपर्यंत असते. एका जीपमध्ये 6 लोक बसू शकतात. सफारीसाठी अगोदर ऑनलाइन परमिट काढावा लागतो. महाराष्ट्र वनविभागाच्या वेबसाईटवरून बुकिंग होते. दर साधारण 2500 ते 3500 रुपये प्रति जीप आहे. यात गाईड फी आणि एन्ट्री फी वेगळी असते.
सफारीत तुम्हाला वाघ, बिबट्या, रानकुत्रे, अस्वल, सांबर, चितळ यांचे दर्शन होऊ शकते. इथले रानकुत्रे खूप फेमस आहेत. पक्षीप्रेमींसाठी इथे 285 पेक्षा जास्त प्रजातीचे पक्षी आहेत. पेंच नदीवर तोतलाडोह धरण आहे. तिथे संध्याकाळी सूर्यास्त खूप सुंदर दिसतो.
पूर्ण पेंच फिरायला किमान 2 दिवस हवेत. पहिल्या दिवशी पोहोचून संध्याकाळची सफारी करा. दुसऱ्या दिवशी सकाळची सफारी करा आणि दुपारी पेंच नदी आणि जवळची गावे पाहा. दोन सफारी केल्या तर वाघ दिसण्याची शक्यता 70 टक्के वाढते.
सफारीला जाताना काय काळजी घ्यावी
जंगल सफारीला जाताना गडद रंगाचे कपडे घालू नका. हिरवे, तपकिरी किंवा फिकट रंगाचे कपडे घाला. जास्त परफ्यूम लावू नका. सफारीत मोठ्याने बोलू नका आणि जीपमधून खाली उतरू नका. लहान मुलांना सोबत नेत असाल तर त्यांना आधी सूचना द्या. कॅमेरा नेत असाल तर चार्ज करून न्या कारण जंगलात चार्जिंग नसते. सकाळी थंडी असते त्यामुळे जॅकेट न्या. पावसाळ्यात जुलै ते सप्टेंबर पेंच बंद असते त्यामुळे ऑक्टोबर ते जून हाच बेस्ट टाइम आहे. दिवाळीत हवामान एकदम छान असतं.
खर्चाचा अंदाज
पुण्यातून दोन जणांसाठी 2 दिवसांच्या ट्रिपचा खर्च साधारण 18000 ते 25000 रुपये येतो. यात प्रवास, राहणं, जेवण आणि दोन सफारीचा समावेश आहे. ग्रुपने गेलात तर खर्च कमी येतो. एकदा तरी मोगलीच्या या खऱ्या जंगलात जाऊन वाघोबाचं दर्शन घ्यायलाच हवं. निसर्गाच्या कुशीत दोन दिवस घालवले की मन एकदम फ्रेश होतं.