पुणे ते कोल्हापूर अंतर हे साधारण 230 ते 240 किलोमीटर आहे. रस्ता एकदम मस्त आहे NH48 मुंबई बेंगलोर हायवे ने.
1. बाय कार - स्वतःच्या गाडीने 4.5 ते 5.5 तास लागतात. पुणे - सातारा - कराड - कोल्हापूर हा सरळ मार्ग. टोल साधारण 400 ते 500 रुपये.
2. बाय बस - स्वारगेट वरून रात्रंदिवस ST आणि प्रायव्हेट स्लीपर बसेस आहेत. वेळ 5 ते 6 तास. तिकीट 400 ते 1200 रुपये.
3. बाय ट्रेन - महालक्ष्मी एक्स्प्रेस, कोयना एक्स्प्रेस रोज आहेत. पुणे जंक्शन ते कोल्हापूर स्टेशन 3 किमी मंदिरापासून. वेळ 6 ते 7 तास. तिकीट 150 पासून सुरु.
4. बाय फ्लाईट - पुणे ते कोल्हापूर थेट फ्लाईट पण आहे, 1 तासात पोहोचता पण महाग आहे.
नवरात्रात दर्शनाला किती वेळ लागतो ?
कोल्हापूरची अंबाबाई हे साडेतीन शक्तीपीठांपैकी एक आहे. रोज 50 हजार लोक दर्शनाला येतात पण नवरात्रात हा आकडा दिवसाला 5 लाखांपर्यंत जातो.
मंदिराची वेळ - सकाळी 4 वाजता उघडते ते रात्री 11 वाजेपर्यंत. काकड आरती सकाळी 5.30 वाजता, दुपारी महापूजा 11.30 ला आणि शेजआरती रात्री 10 वाजता.
नवरात्रात खास - रोज रात्री 9.30 वाजता देवीची पालखी आणि छबिना मिरवणूक निघते. मंदिरात वेगवेगळ्या रुपात अलंकार पूजा केली जाते.
नवरात्रात वेळ किती लागेल ?
साध्या दिवशी दर्शन 1 ते 2 तासात होते. पण नवरात्रात 4 ते 6 तास लागू शकतात. गर्दी टाळायची असेल तर पहाटे 4 ते 6 च्या दरम्यान जा. आता ऑनलाईन E-Pass पण सुरु केला आहे. http://mahalaxmikolhapur.com वर. तो काढून गेलात तर वेळ वाचेल. 50 ते 500 रुपयांचा अभिषेक पास घेतला तर जलद दर्शन मिळते.
कोल्हापुरात अजून काय पाहावे ? फक्त मंदिर नाही तर कोल्हापूरमध्ये अजून खूप काही आहे.
1. पन्हाळा किल्ला - कोल्हापूरपासून 20 किमी, शिवाजी महाराजांचा इतिहास आणि थंड हवा
2. ज्योतिबा मंदिर - वाडी रत्नागिरी डोंगरावर, कोल्हापूरच्या लोकांचे दैवत
3. रंकाळा तलाव - संध्याकाळी फिरण्यासाठी बेस्ट, तिथेच शालिनी पॅलेस आहे
4. दाजीपूर अभयारण्य आणि गगनबावडा घाट - निसर्ग प्रेमींसाठी
5. कोल्हापूरी चप्पल आणि तांबडा पांढरा रस्सा - खरेदी आणि खाण्यासाठी महाद्वार रोड आणि बिंदू चौक
नवरात्रात हॉटेल आधीच बुक करा. सुमारे 20 लाख लोक 9 दिवसात येतात त्यामुळे गर्दी प्रचंड असते. मंदिराजवळ चप्पल स्टँड फ्री आहे, पण मोबाईल आणि मोठी बॅग लॉकरमध्ये ठेवावी लागते.
कोल्हापूरच्या अंबाबाईचे आध्यात्मिक महत्व
कोल्हापूरच्या अंबाबाईचे नाव घेताच हात आपोआप जोडले जातात. तिचे आध्यात्मिक महत्व खूप मोठे आहे.
1. शक्तीपीठांपैकी एक
देवी सतीचे नेत्र पडले ते ठिकाण म्हणजे कोल्हापूर असे पुराणात सांगितले आहे. त्यामुळे हे 18 प्रमुख शक्तीपीठांपैकी आणि महाराष्ट्रातील साडेतीन शक्तीपीठांपैकी एक पूर्ण पीठ मानले जाते. करवीर माहात्म्य ग्रंथात सांगितले आहे की, कोल्हापूरला काशीपेक्षाही जास्त पुण्य मिळते.
2. करवीर निवासिनी का म्हणतात ?
कोल्हासूर नावाच्या राक्षसाचा वध महालक्ष्मीने केला म्हणून या नगरीला कोल्हापूर नाव पडले. राक्षसाला मारल्यानंतर देवीने इथेच वास्तव्य केले म्हणून तिला करवीर निवासिनी म्हणतात. ती स्वतः महालक्ष्मी असूनही ती कधीच कोल्हापूर सोडून गेली नाही असे मानले जाते.
3. मूर्तीचे वेगळेपण
इथली मूर्ती 4 हजार वर्षांहून जुनी आणि 3 फूट उंच दगडी आहे. ती पश्चिमाभिमुख आहे, बहुतेक मंदिरे पूर्वाभिमुख असतात पण हे वेगळे आहे. देवीच्या डोक्यावर नागाचे शिवलिंग आहे, जे शक्ती आणि शिव एकच आहेत हे दाखवते. देवीने हातात गदा, ढाल, पानपात्र आणि म्हाळुंग धारण केले आहे.
4. किरणोत्सवाचा चमत्कार
दरवर्षी 31 जानेवारी ते 2 फेब्रुवारी आणि 9 ते 11 नोव्हेंबरला सूर्याची किरणे थेट देवीच्या पायावर पडतात. मंदिराची रचना अशी केली आहे की हजारो वर्षांपासून हा चमत्कार घडतो. याला किरणोत्सव म्हणतात.
5. नवरात्रातील महत्व
नवरात्रात देवी 9 दिवस 9 वेगवेगळ्या रूपात सजते. रोजची अलंकार पूजा वेगळी असते. या काळात देवीची ओटी भरणे, जोतिबा आणि अंबाबाई यांची भेट मानली जाते. असे म्हणतात की तिरुपती बालाजी स्वतः अंबाबाईला भेटायला येतो कारण तो तिचा भाऊ आहे.
6. मोक्षदायिनी देवी
असे मानले जाते की जो कोणी आयुष्यात एकदा तरी अंबाबाईचे मनापासून दर्शन घेतो, त्याला मोक्ष मिळतो आणि त्याच्या मनातील इच्छा पूर्ण होते. म्हणूनच लोक तिला आई म्हणून हाक मारतात - उदे ग अंबाबाई उदे.
माहिती स्रोत : इंटरनेट आणि स्वानुभव !