महाराष्ट्र आणि कर्नाटकच्या सीमेवर बेळगाव जिल्ह्यातील खानापूर तालुक्यात एक जुनी विहीर आहे. या विहिरीला स्थानिक लोक नादवली विहीर म्हणतात. या विहिरीचे रहस्य असे आहे की आजही रात्रीच्या शांततेत या विहिरीतून घुंगरूंचा आणि नाचण्याचा आवाज येतो. गावातले लोक दिवसा देखील या विहिरीजवळ जायला घाबरतात. या विहिरीची गोष्ट एका ब्रिटिश अधिकाऱ्याने 100 वर्षांपूर्वी आपल्या डायरीत लिहून ठेवली होती, त्यामुळे या गोष्टीला अधिकच वजन आले आहे.
1898 साली बेळगावला कॅप्टन जेम्स फोर्ब्स नावाचा एक ब्रिटिश अधिकारी होता. त्याने आपल्या रोजच्या घडामोडी लिहिण्यासाठी एक डायरी ठेवली होती. ही डायरी आजही लंडनमधील एका संग्रहालयात आहे. या डायरीच्या 43 व्या पानावर त्याने नादवली विहिरीबद्दल लिहिले आहे. तो लिहितो, खानापूरजवळच्या जंगलात एक विहीर आहे जिथे रात्री एका स्त्रीच्या रडण्याचा आणि नाचण्याचा आवाज येतो. माझ्या दोन शिपायांनी तो आवाज स्वतः ऐकला आहे. मी स्वतः तिथे जाऊन पाहिले तर विहिरीचे पाणी अचानक हलू लागते, जणू आत कोणीतरी नाचत आहे.
गावातील जुने लोक सांगतात की पेशव्यांच्या काळात या विहिरीजवळ एका मोठ्या वाड्यात एक प्रसिद्ध नर्तकी राहत होती. तिचे नाव चंपा असे होते. तिच्या नृत्याची चर्चा दूरवर पसरली होती. त्या भागातील एका सरदाराने तिच्याशी लग्न करण्याचा प्रस्ताव ठेवला पण चंपाने त्याला नकार दिला. अपमान झाल्यामुळे सरदाराने तिचा वाडा लुटला आणि तिला या विहिरीत ढकलून दिले. चंपा मरण्याआधी म्हणाली होती की माझे नृत्य कधीही थांबणार नाही. तेव्हापासून या विहिरीत रात्री घुंगरूंचा आवाज येतो असे लोक मानतात.
ज्या लोकांनी रात्री तिथे जाण्याचा प्रयत्न केला त्यांनी सांगितले की पौर्णिमेच्या रात्री विहिरीतून थंड वारा येतो आणि पाण्यावर बुडबुडे येतात. काहींना तर विहिरीच्या आतून मंद प्रकाश दिसल्याचेही सांगितले आहे. 2015 मध्ये धारवाडच्या एका कॉलेजच्या विद्यार्थ्यांनी या विहिरीवर अभ्यास केला होता. त्यांनी सांगितले की विहिरीच्या आत एका बाजूला एक छोटे छिद्र आहे ज्यातून वारा आत जातो आणि पाण्याशी घर्षण झाल्यामुळे असा आवाज येतो. पण ते घुंगरूंचा आवाज का येतो हे त्यांनाही स्पष्ट करता आले नाही.
आज ही विहीर पुरातत्व विभागाने बंद केली आहे. विहिरीभोवती लोखंडी जाळी लावली आहे. गावकरी आजही त्या विहिरीचे पाणी वापरत नाहीत. ते मानतात की त्या पाण्यात चंपाचा आत्मा आहे. जर कोणी त्या विहिरीचे पाणी प्यायले तर त्याला वाईट स्वप्ने पडतात. श्रद्धा असो वा अंधश्रद्धा, पण या विहिरीने गेली 200 वर्षे आपले रहस्य जपून ठेवले आहे. ब्रिटिश अधिकाऱ्याच्या डायरीमुळे या गोष्टीला ऐतिहासिक पुरावा मिळाला आहे आणि म्हणूनच आजही पर्यटक लांबून या विहिरीला पाहण्यासाठी येतात पण जवळ जायला मात्र घाबरतात.
सूचना - या लेखात दिलेली माहिती ही लोककथा, स्थानिक लोकांच्या मान्यता, सोशल मीडियावरील चर्चा आणि काही ऐतिहासिक संदर्भांवर आधारित आहे. यातील भूत, आत्मा किंवा शापाशी संबंधित घटनांना कोणताही वैज्ञानिक पुरावा नाही. आम्ही कोणत्याही अंधश्रद्धेला प्रोत्साहन देत नाही. हा लेख केवळ वाचकांच्या मनोरंजन आणि माहितीसाठी लिहिला आहे. कोणत्याही ऐतिहासिक दस्तऐवजाचा दावा आम्ही अधिकृतपणे करत नाही. वाचकांनी याकडे एक रंजक कथा म्हणून पाहावे.