आजकाल गणपती, नवरात्र, दहीहंडी किंवा सनबर्न सारख्या मोठ्या कार्यक्रमात लेझर लाईट शिवाय स्टेज पूर्णच होत नाही. हिरवे, लाल, निळे प्रकाशाचे बाण इकडे तिकडे फिरतात आणि सगळे वातावरण एकदम भारी दिसते. पण हा लेझर लाईट दिसतो तेवढा साधा नाही. यामागे मोठे विज्ञान आहे आणि त्याचे शरीरावर होणारे परिणाम सुद्धा आहेत.
लेझर म्हणजे लाईट अँप्लिफिकेशन बाय स्टिम्युलेटेड एमिशन ऑफ रेडिएशन. सोप्या भाषेत सांगायचे तर हा एकाच दिशेने जाणारा खूप पॉवरफुल प्रकाश आहे. आपल्या घरातला बल्ब सगळीकडे प्रकाश देतो पण लेझर एकाच ठिकाणी खूप तेजस्वी प्रकाश टाकतो. त्यामुळे तो डोळ्यांना जास्त लागतो.
पहिले कारण म्हणजे शोभा वाढवण्यासाठी. साध्या लाईटपेक्षा लेझर शो जास्त आकर्षक दिसतो आणि फोटो व्हिडिओ मध्ये भारी दिसतो.
दुसरे कारण म्हणजे एनर्जी निर्माण करण्यासाठी. डीजे वाजत असताना लेझर फिरला की लोकांमध्ये उत्साह वाढतो.
तिसरे कारण म्हणजे इव्हेंटला प्रोफेशनल लुक येतो. मोठ्या कॉन्सर्टमध्ये लेझर असेल तर कार्यक्रम महागडा आणि मोठा वाटतो.
सगळ्यात जास्त धोका डोळ्यांना आहे. लेझर लाईटकडे थेट पाहिले तर डोळ्याच्या आत असलेल्या रेटिनाला इजा होऊ शकते. काही वेळा तात्पुरते अंधुक दिसते, डोळ्यांची जळजळ होते. जर लेझरची पॉवर जास्त असेल म्हणजे 5 मिलीवॅट पेक्षा जास्त असेल तर कायमचे नुकसान सुद्धा होऊ शकते. अनेक डीजे वाले स्वस्त आणि जास्त पॉवरचे लेझर वापरतात जे खूप धोकादायक असतात. त्वचेवर सुद्धा परिणाम होतो. जरी हे क्वचित घडते पण खूप जवळून जास्त पॉवरचा लेझर अंगावर पडला तर लालसरपणा किंवा जळजळ जाणवू शकते.
तिसरा परिणाम मेंदू आणि मनावर होतो. सतत चमकणारा लाईट, एका सेकंदात 10 वेळा ब्लिंक होणारा लाईट यामुळे डोकेदुखी, मळमळ, थकवा येऊ शकतो. ज्यांना मायग्रेनचा त्रास आहे किंवा ज्यांना प्रकाशाची अॅलर्जी आहे त्यांच्यासाठी हे जास्त धोकादायक आहे. काही लोकांना फोटोसेन्सिटिव्ह एपिलेप्सी असते, अशा लोकांना अशा लाईटमुळे फिट येण्याची शक्यता असते.
शेवटी एकच सांगायचे आहे, सणाचा आनंद घ्या पण डोळ्यांची काळजी घेऊन. लेझर लाईटमुळे कार्यक्रम सुंदर दिसतो पण तोच लेझर जर डोळ्यावर पडला तर आयुष्यभराचा त्रास होऊ शकतो. त्यामुळे मजा करताना सजग रहा.