कृषी : सध्या शेतीतील वाढता खर्च आणि जमिनीचा पोत बिघडल्याने शेतकरी हैराण झाला आहे. रासायनिक खतांच्या किमती गगनाला भिडल्या आहेत. अशा परिस्थितीत सेंद्रिय शेती हा एक उत्तम पर्याय ठरत आहे. कमी खर्चात जास्त आणि विषमुक्त उत्पादन घेऊन अनेक शेतकरी डबल नफा कमवत आहेत.
सतत रासायनिक खतांच्या वापरामुळे जमिनीतील गांडूळ आणि मित्र बॅक्टेरिया नष्ट होतात. जमीन कडक होते, पाणी धरून ठेवण्याची क्षमता कमी होते. त्यामुळे दरवर्षी खतांचा डोस वाढवावा लागतो, पण उत्पादन तेवढेच राहते. खर्च वाढतो आणि नफा घटतो.
1. खर्चात 50% बचत: सेंद्रिय शेतीत शेतकरी स्वतःच जीवामृत, घनजीवामृत, दशपर्णी अर्क आणि वर्मी कंपोस्ट तयार करतात. त्यामुळे बाजारातून महागडे युरिया, DAP आणण्याची गरज नाही. एका एकरसाठी येणारा 25 हजारांचा खताचा खर्च 8 ते 10 हजारांवर येतो.
2. उत्पादनाला दुप्पट भाव: सेंद्रिय पद्धतीने पिकवलेल्या भाजीपाला, धान्य आणि फळांना बाजारात मोठी मागणी आहे. ग्राहक विषमुक्त मालासाठी 20 ते 40 टक्के जास्त पैसे द्यायला तयार असतात. पुणे, मुंबईसारख्या शहरात तर सेंद्रिय मालाला थेट घरपोच मागणी आहे.
3. जमीन सुपीक होते : सेंद्रिय खतांमुळे जमिनीतील सेंद्रिय कर्ब वाढतो. जमीन भुसभुशीत होते आणि तिची सुपीकता वाढते. त्यामुळे पुढील 2-3 वर्षांत उत्पादनात आपोआप 20% वाढ होते.
सेंद्रिय शेतीला प्रोत्साहन देण्यासाठी सरकार परंपरागत कृषी विकास योजने (PKVY) अंतर्गत प्रति एकर 50 हजार रुपयांपर्यंत अनुदान देत आहे. तसेच सेंद्रिय प्रमाणपत्र मिळवण्यासाठीही मदत केली जाते. तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, एकदम रासायनिक बंद न करता हळूहळू सेंद्रियाकडे वळावे. पहिल्या वर्षी 50% रासायनिक आणि 50% सेंद्रिय असा प्रयोग करावा. त्यामुळे जमिनीवर ताण येणार नाही आणि शेतकऱ्याला चांगला नफा मिळेल.