पुणे : भाद्रपद महिना म्हणजे भोलेनाथाला समर्पित महिना. या महिन्यात येणाऱ्या प्रत्येक सोमवारी "शिवामूठ" वाहण्याची परंपरा महाराष्ट्रात मोठ्या भक्तिभावाने पाळली जाते. आज सोमवार, 17 ऑगस्ट 2026, भाद्रपद कृष्ण द्वितीया आहे. त्यामुळे आजची शिवामूठ तांदळाची आहे.
आजची शिवामूठ आणि महत्त्व
भाद्रपद महिन्यातील पहिल्या सोमवारी गहू, दुसऱ्या सोमवारी तीळ, तिसऱ्या सोमवारी मुग आणि चौथ्या सोमवारी जव वाहिले जातात. पण कृष्ण पक्षातील सोमवार असल्याने आज तांदूळ वाहण्याचे विशेष महत्त्व आहे. तांदूळ हे समृद्धी आणि सुखाचे प्रतीक मानले जाते. तांदळाची शिवामूठ वाहिल्याने घरात धनधान्याची कमतरता भासत नाही आणि माता अन्नपूर्णेचा आशीर्वाद मिळतो, अशी मान्यता आहे.
पौराणिक कथा
या मागे एक कथा सांगितली जाते. एकदा एका गरीब ब्राह्मणाच्या घरात अन्नाचा दाणा नव्हता. भाद्रपद सोमवारी त्याच्या पत्नीने उपवास करून घरात उरलेले मूठभर तांदूळ शिवलिंगावर वाहिले आणि प्रार्थना केली. भोलेनाथ प्रसन्न झाले आणि त्यांच्या घरात धनधान्याची वृष्टी झाली. तेव्हापासून तांदळाची शिवामूठ वाहण्याची प्रथा सुरू झाली.
पूजा करण्याची पद्धत
सकाळी लवकर उठून स्नान करावे. शिव मंदिरात जाऊन शिवलिंगाला पाणी, दूध आणि बेलपत्र अर्पण करावे. त्यानंतर हात मूठभर कच्चे तांदूळ घेऊन "ॐ नमः शिवाय" या मंत्राचा जप करत शिवलिंगावर वाहावेत. उपवास करणाऱ्यांनी दिवसभर फळाहार घ्यावा आणि संध्याकाळी शिवकथा ऐकावी. धार्मिक मान्यतेनुसार, भाद्रपदात शिवामूठ वाहिल्याने मनोकामना पूर्ण होतात आणि पती-पत्नीच्या नात्यातील अडचणी दूर होतात. आजच्या दिवशी शिवासोबत माता पार्वतीचीही पूजा करण्याला विशेष महत्त्व आहे.