मुंबई: राज्याचे माजी उपमुख्यमंत्री आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते अजित पवार Ajit Pawar यांना मरणोत्तर पद्मविभूषण पुरस्काराने सन्मानित करावे, अशी ठाम मागणी राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाकडून करण्यात आली आहे. या संदर्भात पक्षाचे विधान परिषद आमदार विक्रम काकडे यांनी दिल्लीत केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांची भेट घेतली आणि त्यांना निवेदन सुपूर्द केले.
28 जानेवारी 2026 रोजी बारामतीजवळ झालेल्या विमान दुर्घटनेत अजित पवार यांचा दुर्दैवी निधन झाले होते. त्यानंतर पक्षाकडून त्यांच्या राजकीय आणि सार्वजनिक कार्याचा गौरव व्हावा यासाठी मोहीम सुरू करण्यात आली आहे. नुकतेच राष्ट्रवादीच्या अजित पवार गटातील सर्व आमदारांनी स्वाक्षरी केलेले पत्र मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांना देण्यात आले. त्यात केंद्र सरकारकडे पद्मविभूषणसाठी शिफारस करण्याची विनंती करण्यात आली होती. त्याच पाठपुराव्याचा भाग म्हणून आमदार काकडे यांनी थेट गृहमंत्री अमित शाह यांची भेट घेतली.
भेटीनंतर माध्यमांशी बोलताना आमदार विक्रम काकडे म्हणाले की, अजितदादांनी जवळपास चार दशके महाराष्ट्राच्या राजकारणात काम केले आहे. त्यांनी अनेक वेळा राज्याच्या अर्थ खात्याची जबाबदारी समर्थपणे सांभाळली. शेतकरी, सहकार, सिंचन आणि पायाभूत सुविधा या क्षेत्रांमध्ये त्यांनी घेतलेले निर्णय आजही राज्याच्या विकासाचा कणा आहेत. उपमुख्यमंत्री पदाची जबाबदारी त्यांनी विक्रमी वेळा पार पाडली. त्यामुळे राजकीय, प्रशासकीय आणि सामाजिक जीवनातील त्यांच्या योगदानाची दखल घेऊन त्यांना देशाचा दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वोच्च नागरी सन्मान मरणोत्तर द्यावा, अशी विनंती आम्ही गृहमंत्री महोदयांकडे केली आहे.
पद्मविभूषण हा भारत सरकारचा दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार आहे. 1954 साली याची सुरुवात झाली. कला, साहित्य, विज्ञान, सार्वजनिक सेवा, सामाजिक कार्य, उद्योग, वैद्यक आणि क्रीडा या क्षेत्रात असामान्य आणि दीर्घकालीन योगदान देणाऱ्या व्यक्तींना हा सन्मान दिला जातो. हा पुरस्कार भारताचे राष्ट्रपती प्रदान करतात. भारतरत्न नंतर याचाच क्रमांक लागतो. भारतीय नागरिकांव्यतिरिक्त काही परदेशी नागरिकांनाही हा सन्मान मिळाला आहे.
मरणोत्तर हा पुरस्कार देण्याचीही तरतूद आहे. यापूर्वी अरुण जेटली, सुषमा स्वराज आणि जॉर्ज फर्नांडिस यांना 2020 मध्ये, बाळकृष्ण दोशींना 2023 मध्ये आणि कल्याण सिंग यांना 2024 मध्ये मरणोत्तर पद्मविभूषण देऊन गौरवण्यात आले आहे.
पद्म पुरस्कारासाठी केंद्र सरकारच्या विविध मंत्रालयांव्यतिरिक्त राज्यपाल, मुख्यमंत्री, खासदार आणि मान्यवर संस्थांकडून नावे सुचवली जातात. त्यानंतर पद्म पुरस्कार समिती सर्व शिफारशींची छाननी करते आणि अंतिम यादी राष्ट्रपतींकडे मान्यतेसाठी पाठवते. राष्ट्रवादीने आता मुख्यमंत्री आणि केंद्रीय गृहमंत्री या दोघांकडेही शिफारस पाठवली आहे. एकंदरीत, अजित पवार यांच्या निधनाला 6 महिने उलटले असताना त्यांच्या समर्थकांनी त्यांच्या कार्याची राष्ट्रीय पातळीवर दखल घेतली जावी यासाठी हालचाली सुरू केल्या आहेत. केंद्र सरकार यावर काय निर्णय घेते याकडे आता सर्वांचे लक्ष लागले आहे.