दरवर्षी पावसाळ्यात कोकणात जाणाऱ्या चाकरमान्यांच्या आणि पर्यटकांच्या मनात एकच धास्ती असते—'कोकण रेल्वे वेळेत धावणार ना? दरड तर कोसळणार नाही ना?' पण यावर्षी पावसाळा सुरू होण्यापूर्वीच कोकण रेल्वे प्रशासनाने प्रवाशांच्या सुरक्षिततेसाठी कंबर कसली आहे.
पावसाळ्यातील संभाव्य धोके टाळण्यासाठी सध्या 'युद्धपातळीवर' प्री-मान्सून कामे सुरू आहेत. हा नेमका काय प्रकार आहे आणि यामुळे तुमच्या प्रवासावर काय परिणाम होणार, हे सोप्या भाषेत समजून घेऊया:
कोकण रेल्वेचा मार्ग हा देशातील सर्वात आव्हानात्मक रेल्वे मार्गांपैकी एक मानला जातो. याला मुख्य कारणे म्हणजे:
एकेरी ट्रॅक एकाच ट्रॅकवर मोठ्या प्रमाणात वाहतूक होत असल्याने गाड्यांचे अचूक नियोजन करावे लागते.
भौगोलिक परिस्थिती: मुसळधार पावसामुळे डोंगरातून दरडी कोसळणे, पाणी साचणे किंवा रुळा खचणे यांसारखे धोके निर्माण होतात.
भविष्यातील मोठा धोका टाळण्यासाठी रेल्वेचे अनेक अभियंते आणि कामगार सध्या ट्रॅकच्या मजबुतीकरणासाठी खालील तांत्रिक कामे करत आहेत:
ट्रॅक लिफ्टिंग आणि कटिंग लोअरिंग: रुळांची उंची आणि सुरक्षितता योग्य पातळीवर आणणे.
डीप स्क्रीनिंग : रुळांखालील खडी साफ करून पाणी वाहून जाण्याचा मार्ग मोकळा करणे.
थ्रू ट्रॅक रिन्यूअल : जुने आणि कमकुवत झालेले रूळ बदलणे.
बीएलटी आणि पीक्यूआरएस देखभाल: अत्याधुनिक मशीनरीद्वारे ट्रॅकची दुरुस्ती करणे जेणेकरून प्रवास आरामदायी होईल.
प्रवाशांनो नोंद घ्या: गाड्यांना थोडा उशीर होऊ शकतो!
सध्या ही कामे अत्यंत वेगाने सुरू असल्यामुळे सुरक्षेचा उपाय म्हणून:
काही ठिकाणी गाड्यांच्या वेगावर मर्यादा आणल्या आहेत.
काम पूर्ण करण्यासाठी तात्पुरते ब्लॉक घेतले जात आहेत, ज्यामुळे काही एक्स्प्रेस गाड्या ठरलेल्या वेळेपेक्षा थोड्या उशिराने धावत आहेत
मे महिन्याच्या अखेरपर्यंत ही सर्व प्री-मान्सून कामे पूर्ण करण्याचे नियोजन आहे. त्यामुळे सध्या होणारा हा तात्पुरता उशीर भविष्यातील सुरक्षित आणि आरामदायी प्रवासासाठी अत्यंत गरजेचा आहे.
थोडक्यात काय तर...रेल्वे प्रशासनाची ही पूर्वतयारी पाहता, यावेळचा कोकण रेल्वेचा मान्सून प्रवास अधिक सुरक्षित, सुकर आणि निसर्गाचा आनंद देणारा ठरेल यात शंका नाही!